Literatur Dusan Sarotar - Panorama

Den Dusan Sarotar gehéiert zu den unerkanntsten zäitgenëssesche Schrëftsteller a Slowenien. Mam Roman "Panorama" huet hie virun allem am engleschsproochege Raum grousse Succès. Text a Fotografie, Fiktioun an Temoignagen, e Sichen no sech selwer sinn zentral Bestanddeeler vu sengem Wierk. "Panorama" ass den Titel vum 11. Buch, dat den Dusan Sarotar publizéiert huet, awer dat éischt, dat elo och op Franséisch iwwersat gouf.

Valerija Berdi / cz

Sarotar
Dusan Sarotar

Essayen, Lyrik a Prosa a Form vu Romaner a vu Kuerzgeschichte gehéieren zu sengem Repertoire. De Michel Le Bris hat dem Sarotar säin aktuellt Wierk an englescher Iwwersetzung entdeckt an direkt decidéiert "Panorama" a senger Collectioun étonnants voyageurs erauszebréngen. Elo läit d'Wierk vir ënner dem Titel "En partance".

Et wier e ganz anert Buch a sengem Opus, erkläert den Dusan Sarotar. "All meng aner Kuerzgeschichten a Romaner si mam Thema Holocaust a mam Zweete Weltkrich verbonnen." Et wier schwéier ze soen, a wéi ee Genre "Panorama" erapasst. "Ass et e Roman, e Reesbericht oder en Tagebuch oder en Essay?", freet den Auteur. Et sinn och 90 schwaarz-wäiss Fotoen an d'Buch integréiert. D'Geschicht beschreift d'Rees vun engem Schrëftsteller, dee vun Irland iwwer d'Belsch, bis op Sarajewo kënnt.

"Ech sinn op menger Rees ville Refugiéeë begéint, Immigranten oder Mënschen, déi einfach gereest sinn. Ech hunn hir Geschicht erzielt, hinne meng Stëmm geléint, wéi een dat esou schéi seet ...", sou den Dusan Sarotar.

De Schreifstil gläicht dem Sebald

Am engleschsproochege Feuilleton gëtt dem Sarotar säi "Panorama" mat de Wierker vum däitsche Schrëftsteller W.G. Sebald verglach. D'Zesummespill vu schwaarz-wäisse Fotografien, déi déi beschriwwe Rees illustréieren, evoquéiert effektiv eng Relatioun mam Sebald. Mee wéi ass et mam Stil?

Hie wier iwwerrascht gewiescht, beschreift den Dusan Sarotar. "A Slowenien war dat net esou a schonn an der éischter Rezensioun am Guardian huet de Kritiker den narrative Stil als ähnlech dem Sebald sengem wollen erëmerkannt hunn." Et wier awer guer net seng Absicht gewiescht fir dem Sebald ze gläichen, hien hätt jo mol net gewosst, datt d'Buch géif iwwersat ginn. Hie géif sech awer am Sebald erëmerkennen, well hien e mat grousser Bewonnerung liest, seet de Michl Le Bris. "Mee wann ech e Kontext vu 'Panorama' hierstelle wéilt, dann éischter mam polnesche Schrëftsteller Andrzej Stasiuk."

Eng ähnlech Sprooch a laang nostalgesch Reminiszenzen. Béid schreiwen eng Zort Reesberichter, mee wou dat Reesen u sech zweetrangeg ass, op éischter Plaz steet bei deenen zwee osteuropäeschen Auteuren eppes ganz aneschters. Och wa "Panorama" e Buch iwwer Flüchtlingen, iwwer d'Reesen ass, sou ass d'Sprooch den Haaptprotagonist. D'Sprooch an de Verloscht vun dëser ass een zentraalt Element. An do si mir net just beim Sebald a beim Stasiuk, mee och beim Norman Manea, dee konstatéiert huet, datt him, nom Exil aus Rumänien, d'Sprooch als eenzegt bliwwen ass. Seng Sprooch huet den Dusan Sarotar och net verluer.

Identifikatioun iwwer d'Sprooch

Hie géif sech net iwwer e Staat oder iwwer e Land identifizéieren, mee iwwer seng Sprooch. Och wann hien ënnerwee wier, wier déi slowenesch Sprooch seng Heemescht.

"Ech mengen, ech liewen a menger Sprooch. Ech gi gefrot, ob ech e slowenesche Schrëftsteller sinn, vu wou ech hierkommen an esou weider ..."

D'Sprooch ass e wichtegt Thema am Sarotar senger Welt. Mënschen, déi hir Sprooch verluer hunn, aus Nout gewiesselt hunn oder well si Nokomme vun Immigranten an der zweeter oder drëtter Generatioun sinn a sech an neie Sproochen zu Recht fannen, beschäftegen hien.

Et kéint een zwar erfollegräich säi Liewe meeschteren, mee déi eege Sprooch ze verléiere géif senger Meenung no eng metaphysesch Wonn hannerloossen. "Et ass wéi de bannenzege Kompass ze verléieren", seet hien. Déi wesentlech Froen vu "Wou kommen ech hier? Wou ginn ech hin? Wat ass de Sënn vum Liewen?", kann een dem Dusan Sarotar no nëmmen an der eegener Mammesprooch beäntweren.

Éischte slowenesche Roman, deen Holocaust thematiséiert

Den Holocaust ass en eminent Thema am Sarotar senge vergaangene Bicher, an dat huet och seng Grënn. Dem Auteur säi Grousspapp war op Auschwitz deportéiert ginn. Murska Sobota, un der ungarescher Grenz an Nordostslowenien ass d'Heemechtsduerf vum Sarotar a war bis 1944 och d'Heemechtsduerf vun der gréisster jüddescher Communautéit am ale Jugoslawien. Eng Communautéit, déi ausradéiert gouf an déi eréischt 2007 am Sarotar sengem Roman "Biljar u Dobrayu" literaresch thematiséiert ginn ass. Et wier deen éischte slowenesche Roman, deen iwwerhaapt den Holocaust thematiséiert, erkläert de Sarotar a mat senger perséinlecher Geschicht och seng Sympathie an Empathie fir all déi, déi och hautdesdaags net ëmmer an iwwerall wëllkomm sinn.

An der Mediathéik:

Kultur / / Valerija Berdi
Lauschteren

Méi zum Thema

litlab-america-web.png
Literaturlabo 9

D'Valerija Berdi, de Ian De Toffoli an d'Nathalie Bender, invitéieren op den 9. Literaturlabo. Iwwerleet mat hinnen zesummen, wat an der rezenter amerikanescher Literatur vum amerikaneschen Dram iwwereg bliwwen ass.

Grad vu St Malo
Eng literaresch Rees duerch d'Bretagne

Vum Chateaubriand bis Michel Le Bris - d'Bretagne a seng wëll Küst hu schonn ëmmer déi franséisch Schrëftsteller inspiréiert.

Programm

  • Resonanzen

  • On air

    Spektrum

  • Noriichten

  • Ënnerwee

  • Panorama

Dossieren

  • Chamberwahlen 2018

    De 14. Oktober gëtt eng nei Chamber gewielt. De radio 100,7 bericht iwwer d'Kandidaten an d'Enjeue vun dëse Wahlen.

  • Dateschutz

    De 25. Mee trëtt an der EU en neit Dateschutzreglement a Kraaft. Wat bedeit dat fir d'Bierger an d'Betriber? A wat ännert wierklech? Detailer an eisem Themeschwéierpunkt.

Communiquéen

Iwwert eis

De radio 100,7 ass deen eenzegen ëffentlech-rechtleche Radio zu Lëtzebuerg. E proposéiert Programmer op Lëtzebuergesch mat engem Fokus op Informatioun, Kultur, Divertissement a mat Akzent op d’klassesch Musek.

Weider liesen