Lëtzebuerger Sprooch D'Politiséierung vum Schwätzen

D'Gesetz ass e Mëttwoch duerch d'Chamber gaangen, d'Diskussioun ass dofir awer nach laang net eriwwer: D'Fërderung vum Lëtzebuergeschen ass spéitstens zanter der Petitioun 698 zu engem permanente gesellschaftspolitsche Sujet ginn. D'Politiséierung vum Schwätze kommentéiert de Samuel Hamen.

Samuel Hamen / cz

Meenung Samuel Hamen
Samuel Hamen (Foto:Archiv)

EmoXie. Do denkt een am éischte Reflex un een Anti-Depressivum, vläicht nach un een Intimgel fir sensibel Haut. Un eppes denkt ee sécher net: un dat nächst Manöver vum Staatsministère, fir den Nation branding weiderzedreiwen. EmoXië si Stickere fir den Chat um Smartphone, mol ass een Humpen ze gesinn, mol een Auto oder ee Wuert wéi Dëlpes. Hanner all Symbol steet dee kräizdomme rout-wäiss-bloen Hannergrond, dee mir vum Lets-make-it-happen-Logo kennen. Bis an déi lescht Fou, bis an de leschten Ech-kommen-ze-spéit-Mausi-Message sickert also d'Marken-Ideologie eran. Et kann een net méi net politesch kommunizéieren.

Dës Pandemie vum politiséierte richtege Schwätzen - bei den EmoXie codéiert als klenge Sticker-Gag - gëtt et och op anere Plazen. Populär beispillsweis beim Lex Roth, engem vun de groe Seigneure vun Actioun Lëtzebuerg. A senger Rubrik "Eis Sprooch" fonctionnéiert d'Method Roth esou: Fann fir d'éischt ee Wuert, dat bal jiddweree benotzt, beispillsweis lecker, ustoussen oder ubauen. So dann an engem zweete Schrëtt, datt déi Wierder an där Form am Lëtzebuergesche falsch sinn. An erklär dann, wéi et richteg heescht: genësseg amplaz vu lecker, prosten amplaz vun ustoussen, zillen amplaz vun ubauen.

Den Ufank vun Isolationismus

D'Krux vun der Method Roth ass déi heiten: Se etabléiert eng Rëtsch vu Prämissen, ouni se explizit ze formuléieren. Éischtens: D'dogmatesch Theorie ass méi wichteg wéi d'flexibel Praxis. Wien - wéi déi meescht - de Kuddelfleck lecker fënnt, ass zwar sat, mee een dysfunktionale Sproochblani: Kuddelfleck huet genësseg ze sinn. Zweetens: Den dynamesche Sproochekontakt ass virun allem eng Gefor an duerno - wann iwwerhaapt - ee Gewënn. Genee esou fänkt Isolationismus un: andeems friem Dynamiken als suspekt Aflëss gelabelt ginn. Drëttens: D'Schwätzen an d'Nolauschteren am Alldag verléieren hir Onschold. Entweder Du hues de richtege Wuertschatz parat, da gehéiers Du zu eis, an dat gutt Lager. Oder Du schwätz net esou, da puche mir Dech an dat anert Lager. D'Sprooch gëtt zum gesellschaftlechen Indiz, zu enger Method, d'Leit ze jugéieren an ze disziplinéieren.

Dës Prämisse ginn net onbedéngt oppe kommunizéiert, vläicht gi se an hiren Implikatiounen net mol heemlech geduecht. Mee no dëser Logik funktionéiert numol d'lex roth. Oder hunn ech mech elo äppeldänzeg am Klatzentrach vergraff? A leien teimerweis laanscht der Mill? Ech weess et net, ech weess virun allem net wierklech, wat all déi Vokabele bedeiten. Mee genee dat sinn déi stacklëtzebuergesch Wierder, déi d'Method Roth besonnesch ervirhieft: Wierder, déi nach de Geroch vu fréier hunn, déi eng linguistesch Nostalgie erausschweessen.

Den éischten Impuls ass richteg, d'Ausféierung riskéiert auszegrenzen

Genee dat mécht dëse Projet op eng emouvant Manéier tragesch: Hei gëtt dat Lëtzebuergescht valoriséiert, andeems d'Sprooch historesch an exotesch gemaach gëtt. D'Lëtzebuergescht soll fit fir d'Zukunft gemaach ginn, andeems hir d'Geschir vu viru Joerhonnerten ugeluecht gëtt. Tragesch ass dat, well den éischten Impuls dohannert net falsch ass. Sproochepolitesch soll a muss op déi spezifesch gesellschaftlech Situatioun am Grand-Duché reagéiert ginn - Stéchwuert: bal 50 Prozent Auslänner-Undeel. Mee et hëlleft net vill, dorops mat engem hallef pädagogeschen an hallef disziplinatoresche Fanger ze reagéieren.

Ënnerscheed tëscht Dogmatik a flexibeler Léisungsorientéierung

Am Portugisesche gëtt et ee Wuert, dat et a kenger anerer Sprooch gëtt: desenrascanҫo. Dorënner ass eng Approche ze verstoen, ee Problem flexibel, spontan an ondogmatesch ze léisen. Vläicht wier et net schlecht, wann dëst Wuert zesumme mat der Praxis, vun där et schwätzt, an d'Lëtzebuergescht importéiert géif ginn. Ee schéine Léiersaz fir d'Schoulbicher wier zum Beispill: Mir desenrascanҫéieren elo mol déi ideologesch Manéier, wéi hei am Land vill ze dacks iwwer d'Sprooch geschwat gëtt. Grad am Hibléck op d'Parlamentswahlen am Oktober géif eis dat alleguerte méi wéi guttdoen.

An der Mediathéik:

Chronik / / Samuel Hamen
Lauschteren

Méi zum Thema

Melanie Wagner
Lëtzebuerger Sprooch

D'Lëtzebuerger Sprooch géif schonn eng Zäit benotzt gi fir nationalistesch Revendicatiounen. Och d'Méisproochegkeet wier zu Lëtzebuerg historesch gewuess. Dat seet d'Soziolinguistin Melanie Wagner.

Sophie Thoma
Ee Mount, een Thema

Den immaterielle Patrimoine besteet aus liewegen Traditiounen, déi ee Gefill vun Identitéit vermëttelen. En ass immens villfälteg an e verännert sech permanent. Och d'Sprooch gehéiert zu dësem Patrimoine.

Claude Wiseler
Chamberwahlen 2018

Sozial Kohesioun wier ee vun de Piliere vun der CSV-Wahlcampagne, sou de Claude Wiseler. Fir d'Bedeelegung vun Auslänner misst de Conseil national pour étrangers gestäerkt ginn, e Gremium dat net ganz bekannt wier.

Raoul Biltgen
Invité am Moies-Magazin

Mam Roman "Schmit ist tot" ass de Raoul Biltgen elo fir ee vun de bedeitendste Krimi-Präisser nominéiert. Seng Theaterstécker ginn an Éisträich, Däitschland a Lëtzebuerg opgefouert.

Marc Barthelemy
Lëtzebuergesch

7.500 Leit sinn aktuell an Erwuesse-Coursen ageschriwwen. Ëmmer méi Leit schwätzen doduerch Lëtzebuergesch. Et wier allerdéngs schwiereg, dat néidegt Personal ze fannen, fir d'Sprooch z'enseignéieren.

International School Michel Lucius
International School Michel Lucius

Zu Lëtzebuerg schwätze vill Leit Englesch. Zënter der leschter Schoulrentrée gëtt et dann och déi éischt ëffentlech englesch-sproocheg Grondschoul. Hir Capacitéite sinn allerdéngs limitéiert.

Sylvia Ridlesprige
Uni Lëtzebuerg

D'Handelskammer proposéiert, datt d'Uni een neit consultatiivt Organ kritt. Dëst Gremium kéint bei Nominatiounen a strategesche Froe een Avis ofginn, esou d'Sylvia Ridlesprige.

Meedche léiert d'Gebärdesprooch
Fir méi Chancegläichheet

Mam Unerkenne vun der Gebäerdesprooch géif Lëtzebuerg der UNO-Konventioun iwwer d'Behënnerte-Rechter méi gerecht ginn esou d'Corinne Cahen. Et géif heibäi ëm méi Chancëgläichheet goen.

De Jean-François Nadeau ass Journalist an Historiker
Englesch, Franséisch, ... Mohawk?

Wéi huet déi duebel Sproochkultur dat gesellschaftlecht a politescht Liewe vu Kanada markéiert? Wéi eng Roll spillen déi indigène Sproochen haut nach? E Portrait vun der Sprooche-Landschaft a Kanada.

Jean-Claude Majerus
Sprooch

Kann d’Politik d’Sprooch markéieren? Bei där Fro steet den amerikanesche President mat “sad”, “tremendous” oder "fake news” den Ament ganz uewen. Eng Chronik vum Jean-Claude Majerus.

Sproochen.jpg
Sproochen

D'Chamberspetitioun géint d'Franséischt an de Crèchen an am Cycle 1 vun der Grondschoul huet den Ament eng 4.300 Ënnerschrëften. D'Chamber kéint sech deemno geschwënn mam Thema auserneesetzen.

Informatiounsversammlung Lalléng
Flüchtlingen

Heefeg Policepatrullen am Quartier ëm de Monnerecher Foyer an d'Moosnahmen, fir d'Asyldemandeuren z'integréieren, hunn op engem Informatiounsowend zu Esch-Lalleng fir vill Froe gesuergt.

guy-arendt-claude-meisch.jpg
Lëtzebuergesch

Net vill Neies a keng definéiert Objektiver. Esou gesäit d'Oppositioun d'Strategie vun der Regierung fir d'Promotioun vun der Lëtzebuerger Sprooch. Den Educatiounsminister weist d'Kritik vu sech.

Sproochendebatt
Sproochendebatt

D'Petitionäre fir a géint d'Lëtzebuergescht als éischt Amtssprooch erklären hir Argumenter. Déi eng fuerderen eng Opwäertung vun hirer Mammesprooch. Déi aner wëllen d'Méisproochegkeet fleegen.

Nuria Garcia
Sproochepolitik

Iwwer d'Zil vun der Sproochepolitik gëtt net diskutéiert, seet d'Politologin Núria Garcia. Dat wier problematesch: Manner fir d'Kommunikatioun am Alldag, méi fir déi politesch Participatioun a fir d'Schoul.

Programm

Dossieren

  • Chamberwahlen 2018

    De 14. Oktober gëtt eng nei Chamber gewielt. De radio 100,7 bericht iwwer d'Kandidaten an d'Enjeue vun dëse Wahlen.

  • Dateschutz

    De 25. Mee trëtt an der EU en neit Dateschutzreglement a Kraaft. Wat bedeit dat fir d'Bierger an d'Betriber? A wat ännert wierklech? Detailer an eisem Themeschwéierpunkt.

Communiquéen

  • Une nouvelle application mobile « radio 100,7 »

    radio 100,7 vient de lancer sa nouvelle application pour appareils mobiles. L'appli, simple à installer et facile à utiliser, permet d'écouter le programme de la radio 100,7 en direct et en différé en puisant dans la médiathèque de la radio. 

  • Yann Logelin, nouveau chef de la programmation à radio 100,7

    radio 100,7 annonce la nomination de M. Yann Logelin au poste de chef de la programmation. Yann Logelin prendra le relais de M Claude Mangen qui, après 25 ans à ce poste, assumera la direction du Mierscher Kulturhaus à partir du 1er novembre 2018.

Iwwert eis

De radio 100,7 ass deen eenzegen ëffentlech-rechtleche Radio zu Lëtzebuerg. E proposéiert Programmer op Lëtzebuergesch mat engem Fokus op Informatioun, Kultur, Divertissement a mat Akzent op d’klassesch Musek.

Weider liesen