Fräie Mikro Archivgesetz: Eng Rei Froe stinn op

Den 1. September 2018 krut Lëtzebuerg en Archivgesetz. En historesche Schrëtt a Richtung méi Demokratie a méi Transparenz. Déi praktesch Ëmsetzung wërft awer och nei Froen op, mengt den Denis Scuto.

Denis Scuto / cz

Meenung Denis Scuto
Denis Scuto

D'Freed war grouss am Juli dëst Joer bei den Archivisten, Bibliothekären, Dokumentalisten, Chercheuren a bei all deenen, déi sech der Wichtegkeet vum kulturelle Patrimoine vun engem Staat bewosst sinn. Méi wéi 200 Joer nodeems d'Groussherzogtum gegrënnt gouf, huet dëse Staat sech endlech, de 17. August 2018, en Archivgesetz ginn.

Dat eleng wier eng Recherche wäert. Firwat huet et sou laang gedauert bis Regierung a Parlament et derwäert fonnt hunn Archiven, déi enk mat der historescher Memoire an Identitéit vum Land a vun der Bevëlkerung zesummenhänken, gesetzlech ze schützen? Firwat huet et bis 2018 gedauert bis e Gesetz en Accès reegelt zu den historeschen Dokumenter, déi ëffentlech Institutioune produzéieren, bis e Gesetz also elementar demokratesch Rechter garantéiert, wéi d'Kontroll vum Staat duerch seng Bierger a Biergerinnen oder administrativ Transparenz.

Archive sinn ëmmer a Gefor

Mir hunn eis zu ville gefreet, well e gudden Deel vun eiser Fuerschungsaarbecht bis elo aus Kapprësele bestanen huet. Kapprësele wann een héiert, datt den NATO-Grënnungsakt, deen e Lëtzebuerger Premier mat ënnerschriwwen huet, einfach geschreddert gouf. Kapprësele wann een héiert, datt eng Verwaltung bei hirem Demenagement historesch Dokumenter ewechgeheit huet. Kapprësele wann d'Gemengen dacks mol net wëssen, wat fir eng Archive se hunn, respektiv wou se leien. Dat weist net nëmmen en Defizit un Archivkultur, mee un Demokratie. Bei Archive vun net-staatlechen Institutiounen ass et net besser. ArcelorMittal soll kierzlech historesch Dokumenter vun der Zentralverwaltung ewechgeheit hunn. Trotz widderhuelten Opfuerderunge vun Historiker zanter den 1980er Joren dës, wéi déi aner Arbed-Archiven, dem Nationalarchiv ze verséieren. Archive sinn ëmmer a Gefor. Net nëmmen wéinst der Vergänglechkeet vum Material, op deem se conservéiert ginn. Och wann d'Fro vun hirer materieller Preservatioun grad am digitalen Zäitalter eng Risenerausfuerderung u sech ass. Dee selwechte schlampegen Ëmgang mat hirem historesche Patrimoine charakteriséiert vill Gewerkschaften a Parteien.

Onverständlech Extrawurscht fir Gemengen

Et wonnert dann och net, datt et haaptsächlech dem Engagement vun den Archivisten, Bibliothekären a Fuerscher selwer ze verdanken ass, datt am Gesetz als ëffentlech Archiven net nëmmen déi Dokumenter gëllen, déi vu staatlechen Administratioune produzéiert oder empfaange ginn, mee och déi vun de Gemengen, der Chamber, dem Conseil d'Etat, der Cour Grand-Ducale, de Kierchen oder nach den Notairen. Nogehaakt huet interessanterweis och misse gi fir ze verhënneren, datt Dokumenter, déi ënner de Secret fiscal falen, net legal kënnen op der Bankeplaz Lëtzebuerg geschreddert ginn, mee, wann och eréischt no enger Schutzfrist vun 100 Joer, fir d'Ëffentlechkeet zougänglech sinn. Onverständlech bleift fir mech, datt d'Gemengen, vun deenen déi mannst bis elo professionell geréiert Archiven hunn, eng Extrawurscht kruten a prinzipiell esou weider d'Recht behalen, hir Archiven no der Expiratioun vun hirer "durée d'utilité administrative" ze zerstéieren.

Fuerschung muss am Conseil des archives representéiert sinn

Bedauerlech ass och, datt am legislative Prozess zwar ganz vill Institutioune formell consultéiert goufen an hiren Avis dozou konnten ofginn - Parquet, Associatiounen vu Bibliothekären an Archivisten, de Bistum, de Presserot, d'national Dateschutzkommissioun, de Syvicol, souguer de SREL - mee net ee vun de wichtegste Gruppe vun Utilisateure vun Archiven. An dat sinn d'Chercheuren, dat sinn all déi, déi Archive consultéieren fir neit Wëssen iwwer dës Gesellschaft ze produzéieren an esou, wéi d'Kulturkommissioun vun der Chamber et an hirem Rapport formuléiert, dëser Gesellschaft erlaben, sech weiderentwéckelen an opgekläerten Decisioune fir d'Zukunft ze treffen. Et ass ze hoffen, datt d'Fuerschung op d'mannst am Conseil des archives, deen d'Gesetz virgesäit, wierklech representéiert ass.

Méi efficace Prozeduren

Dat erkläert leider eng Rei Kannerkrankheete vum Archivgesetz, méi speziell wann et ëm d'Fro vun der Kommunikatioun vun den Archive geet. E legalen Avis vun engem Organ wéi der Uni Lëtzebuerg an anere Fuerschungsinstituter zu Lëtzebuerg hätt vläicht verhënnert, datt zum Deel am internationale Verglach an am Verglach zur gängeger Praxis virum Gesetz hei am Land méi ongënschteg Schutzfristen agefouert ginn. Déi nei legal Schutzfrist vu 75 Joer fir ëffentlech Dokumenter mat perséinlechen Informatioune féiert dozou, datt bei Dossieren aus dem Zweete Weltkrich, déi bis elo direkt disponibel waren, fir d'éischt eng bürokratesch Prozedur néideg ass, bei där d'Archiven d'Produzenten, zum Beispill d'Ministèren ëm Erlaabnis froen. Mam Resultat, datt net nëmme Fuerscher mee och Archivisten a Fonctionnairen a Ministèren mat ville Paperassen am Gaange sinn hir Zäit ze verléieren. Am Ausland hunn d'Archivinstitutiounen dowéinst generell Accorde mat den Archivproduzenten ofgeschloss, déi an den allermeeschte Fäll dës Prozeduren iwwerflësseg maachen.

Et kann net sinn, datt ech als Fuerscher méi einfach zu Berlin, zu Paräis an zu Washington un zäithistoresch Dokumenter komme wéi zu Lëtzebuerg. An där Hisiicht ass ze hoffen, datt all concernéiert Institutiounen a Gruppe sech sou séier wéi méiglech un een Dësch setzen fir déi Kannerkrankheeten ze behiewen. Well hei geet et engersäits ëm fundamental demokratesch Rechter an anerersäits ëm d'Kompetitivitéit vum Fuerschungsstanduert Lëtzebuerg.


Mam Zil, déi ëffentlech Debatt ze fërderen, invitéiert de radio 100,7 am Fräie Mikro Leit aus der Zivilgesellschaft fir aktuell Themen ze kommentéieren. De Fräie Mikro spigelt reng d'Meenung vu sengem Auteur erëm.

An der Mediathéik:

Fräie Mikro / / Denis Scuto
Lauschteren

Méi zum Thema

Meenung

Zanter dem 1.9.2018 gëllt hei zu Lëtzebuerg en Archivgesetz. En historesche Schrëtt a Richtung méi Demokratie a méi Transparenz. Déi praktesch Ëmsetzung wërft awer och nei Froen op.

Affer vu Gewalt
Afferambulanz

Mat der neier Afferambulanz kënnen Affer vu Gewalt hir Blessuren dokumentéiere loossen. D'Dokumentatioun gëtt zéng Joer laang am Staatslaboratoire archivéiert, a ka viru Geriicht benotzt ginn.

Benoit Majerus
Geheimdéngscht

Zwee Historiker solle bannent zwee Joer d'SREL-Archive vun 1960 bis 2001 opschaffen. De Benoît Majerus, deen am zoustännegen Evaluatiounscomité sëtzt, hofft datt den Delai verlängert gëtt.

Archiven Exklusiv
Geheimdéngscht

D'Historiker Jean Reitz an Nadine Geisler goufe beoptraagt, fir d'SREL-Archiven aus de Joren 1960 bis 2001 opzeschaffen. Déi Informatioun huet de Staatsministère dem radio 100,7 confirméiert.

Boulevard Royal - Grand-Rue
Sozial Medien

Enn de 70er Joren huet den Editeur François Mersch ugefaangen eng Serie mat ale Postkaarten iwwert Lëtzebuerg erauszeginn. Eng Nostalgie-Well ass entstanen. Ganz ähnlech Phänomener fënnt een haut op Facebook.

CNL.png
Fundstücke/Trouvailles

Wat hunn der Josée Ensch hir Schlësselen, e Soutien aus dem Archiv vum Georges Hausemer a Lëtzebuerger Krimien mat Naturthematik mateneen ze doen? Alles dat fënnt een an engem neie Buch vum CNL erëm.

Nationalarchiv-2.JPG
Archivgesetz

Geschichtsschreiwung ouni Archiven ass net denkbar. Historiker brauche Quellen aus der Vergaangenheet. Déi mussen allerdéngs sou komplett wéi méiglech sinn. Dat geplangtent Archivgesetz soll hëllefen.

Josée Kirps.jpg
Archivgesetz

D'Direktesch vun den Nationalarchive Josée Kirps begréisst dat geplangten Archivgesetz. An der Dreckskëscht soll just nach dat landen, wat net méi gebraucht gëtt. Mee wat mat den ale SREL-Archive geschitt, bleift ongewëss.

An den Nationalarchive gëtt et nach Material aus dem Zweete Weltkrich, dat fir den Artuso-Rapport a fir d'Fro vun de Comptes-dormante kéint relevant sinn

An den Nationalarchiven ass een Dossier mat Archivmaterial aus dem Zweete Weltkrich net méi rëm ze fannen. Et fehlt eng serieux Archivkultur mengt dozou d'Pia Oppel

Programm

  • Resonanzen

  • On air

    Spektrum

  • Noriichten

  • Ënnerwee

  • Panorama

Dossieren

  • Mënscherechter

    Den 10. Dezember 1948 sinn zu Paräis déi universell Mënscherechter deklaréiert ginn. Um 70. Joresdag vun dëser Deklaratioun steet de Programm vum radio 100,7 ganz am Zeeche vun de Mënscherechter.

  • Chamberwahlen 2018

    De 14. Oktober gëtt eng nei Chamber gewielt. De radio 100,7 bericht iwwer d'Kandidaten an d'Enjeue vun dëse Wahlen.

Communiquéen

  • Offre d'emploi: Directeur général (M/F)

    L'Etablissement de Radiodiffusion Socioculturelle, opérateur de la radio de service public radio 100,7, recherche un directeur général (m/f)

  • Communiqué du Conseil d’administration du 100,7

    Le Conseil a décidé de créer un comité de transition présidé par Mme Nancy Braun pour la période du 15/12/2018 jusqu'à l'entrée en fonction du nouveau Directeur (m/f). Mme Michèle Vallenthini est nommée suppléante.

Iwwert eis

De radio 100,7 ass deen eenzegen ëffentlech-rechtleche Radio zu Lëtzebuerg. E proposéiert Programmer op Lëtzebuergesch mat engem Fokus op Informatioun, Kultur, Divertissement a mat Akzent op d’klassesch Musek.

Weider liesen