Offiziell Visite E klengt Lëtzebuerg a Rumänien?

De sächseschen Dialekt, deen zu Sibiu geschwat gëtt, änelt dem Lëtzebuergeschen. Nieft de kulturelle solle sech och déi wirtschaftlech Relatiounen tëscht dem Grand-Duché an der rumänescher Stad entwéckelen.

Rick Mertens / fk

Xavier Bettel zu Sibiu
De Premier Xavier Bettel zu Sibiu

An enger evangelescher Kierch zu Heltau, eng 15 Kilometer vu Sibiu, trëfft de Lëtzebuerger Premier op e Grupp vun eelere Fraen. Si schwätzen de siebenbürgesch-sächseschen Dialekt. Hir Virfahren si virun iwwer 800 Joer aus der Muselgéigend a Rumänien ausgewandert. Bis haut schwätzen si en däitschen Dialekt, deen dem Lëtzebuergeschen änelt.

De sächseschen Dialekt, deen an der Géigend vu Sibiu geschwat gëtt, huet och eng Roll gespillt, wéi d'Kulturjoer 2007 zu Lëtzebuerg geplangt gouf. Nodeems déi zypriotesch Haaptstad Nikosia 1995 Partner vun der Kulturhaaptstad Lëtzebuerg war, huet d'Kulturministesch Erna Hennicot-Schoepges sech an den 2000er dofir agesat, mat Sibiu zesummen ze schaffen.

Fraen zu Heltau

Verbonnenheet iwwer d'Sprooch

Och de Premier Xavier Bettel huet d'lescht Woch bei senger Visite ëmmer nees op déi kulturell Verbonnenheet tëscht Lëtzebuerg an der Géigend ronderëm Sibiu higewisen.

Lëtzebuergesch a Sächsesch

Mä déi historesch Linnen tëscht Lëtzebuerg an dëser rumänescher Géigend si manner evident, wéi se dacks duergestallt ginn. Den Historiker Philippe Blasen lieft a Rumänien a schreift hei en Doktorat. Hie schwätzt vun engem "Mythos", deen eréischt nodréiglech, am 19. Joerhonnert, entstanen ass. D'Sprooche wieren net eent zu eent ze verstoen, seet de Philippe Blasen. Bis haut hätt och nach kee kéinte beweisen, datt de sächseschen Dialekt sech effektiv vum Lëtzebuergeschen géif ofleeden. "Et ass scho souguer schwéier ze beweisen, wéi déi verschidde siebenbürgesch-sächsesch Dialekter hei a Siwebürge matenee Famill sinn", seet den Historiker.

An dach ass bannent de leschte 15 Joer eng Zesummenaarbecht mat Lëtzebuerg entstanen, déi bis haut funktionéiert. Als Symbol dofir steet d'"Casa Luxembourg" am Zentrum vu Sibiu. Dëst aalt Stadhaus ass ugangs den 2000er Jore mat Lëtzebuerger Sue renovéiert ginn.

Casa Luxembourg zu Sibiu a Rumänien (Foto: Bigstock / ncristian )

An dësem Kulturhaus sollen d'Relatiounen och an de nächste Jore weider ausgebaut ginn. Mat engem Concert vum Lëtzebuerger Cellist André Mergenthaler, an a Präsenz vum Premier Xavier Bettel ass dofir d'lescht Woch e Lëtzebuerger Honorarkonsul fir Sibiu ernannt ginn. De Schauspiller Daniel Plier lieft zënter e puer Joer an der rumänescher Stad a kritt als Konsul elo e Büro an der Casa Luxembourg.

"Méi wirtschaftlech Zesummenaarbecht"

Seng Aufgab géif méi am kulturelle Beräich leien, mee och di wirtschaftlech Zesummenaarbecht soll verbessert ginn, seet den Daniel Plier. "Et ass elo net mäin Domän, mee ech schaffe mech gär do eran. Ech wäert jiddefalls probéieren do ze sinn als Vermëttler."

Op kulturellem Plang sinn eng Rei Partnerschaften haut scho fest etabléiert. Esou ginn zënter dem Kulturjoer 2007 regelméisseg Produktiounen aus dem Escher Theater am "Radu Stanca"-Theater zu Sibiu gewisen. Et kommen och rumänesch Stécker op Lëtzebuerg. D'Buergermeeschtesch vu Sibiu seet, hir Stad hätt Lëtzebuerg vill ze verdanken.

Méi attraktiv Aarbechtsplaze schafen

D'Astrid Fodor wënscht sech awer, datt déi gutt Relatioune sech wirtschaftlech nach méi staark bemierkbar maachen.

"Hermannstadt bitt vill Méiglechkeete fir d'Investisseuren. De gréissten Deel vun de Betriber sinn aus Westeuropa. Hermannstadt kéint och attraktiv fir Touristen aus Lëtzebuerg ginn."

Esou Investissementer kéinte Rumänien hëllefe méi attraktiv Aarbechtsplazen ze schafen. Wéinst engem Mangel u gutt bezuelter Aarbecht wanderen nämlech vill Rumänen aus. Sou gëtt geschat, datt zënter de 90er Joren iwwer dräi Millioune Rumänen d'Land verlooss hunn. Dorënner leide virun allem Secteuren, déi op gutt ausgebilte Leit ugewise sinn. Zum Beispill d'Gesondheetswiesen.

De jonken Historiker Phillippe Blasen dogéint ass eng rar Ausnahm: E Lëtzebuerger, deen a Rumänien geplënnert ass. Hie kéint sech virstellen a Rumänien ze bleiwen. "Natierlech ass ëmmer de Problem, datt een a verschiddene Situatioune léiwer zu Lëtzebuerg ass, well een net hei déi Konditiounen huet, déi ee sech soss erwaart."

Sibiu a Rumänien

An der Mediathéik:

Dossier vum Dag / / Rick Mertens
Lauschteren

Méi zum Thema

Rumänien-Visite
Bettel a Rumänien

De rumänesche Premierminister krut d'Vertraue vun engem Deel vu senger eegener Regierung entzunn. Hie refuséiert awer zeréckzetrieden. De Xavier Bettel ass trotzdem op offizieller Visite a Rumänien.

sieranevada.jpg
Filmkritik

De Cristi Puiu mausert sech zur neier wichteger Stëmm vum rumänesche Kino. Säi leschte Film "Sieranevada" erzielt vun engem chaotesche Famillentreffen an engem Bukarester Appartement.

Programm

Net verpassen

  • De radio 100,7 sicht Redakteren/Animateuren

    radio 100,7

    De radio 100,7 sicht fir seng Magasinn-Redaktioun 1 Redakter/Animateur (m/w) 20 St/W (CDD 1 Joer)
    an 1 Redakter/Animateur (m/w) 40 St/W (CDI) fir direkt ze engagéieren.

Dossieren

  • Déi national Anti-Krise-Pläng an der EU

    Wat maachen d'Länner mat den Suen, déi hinnen aus dem Europäeschen Fonds de Relance zoustinn? An eiser Rubrik Europa Aktuell huele mer déi national Pläng ënner d'Lupe.

  • Kulturjoer Esch2022

    Esch, zesumme mat anere ProSud-Gemengen a franséische Grenzgemengen, ass 2022 europäesch Kulturhaaptstad. An eisem Dossier fannt Dir alles iwwer d'Hannergrënn an d'Projeten, déi fir d'Kulturjoer entstoe wäerten.

Iwwert eis

De radio 100,7 ass deen eenzegen ëffentlech-rechtleche Radio zu Lëtzebuerg. E proposéiert Programmer op Lëtzebuergesch mat engem Fokus op Informatioun, Kultur, Divertissement a mat Akzent op d’klassesch Musek.

Weider liesen