Gemengewahlen E Mount duerno: iwwer Sënn an Onsënn vu Wahlen

Et gëtt gemengerhand ugeholl, datt fräi Wahlen de Grondsteen vun de modernen Demokratien ausmaachen. Déi lescht Gemengewahlen erënneren eis awer drun, datt deen Zesummenhang alles anescht, wéi evident ass. Drécke Wahlresultater wierklech d'Stëmm vum Vollek aus? An entspriechen d'Machenschafte vun de Koalitiounsaccorden tatsächlech der "volonté générale"?

Thierry Simonelli / cbi

Meenung Thierry Simonelli
Thierry Simonelli: Si Wahlen an Demokratie kompatibel?

Den aachten Oktober, viru genee engem Mount, waren d'Gemengewahlen. A wéi bei de leschten Legislativwahlen gouf et erëm eng Rei vun Iwwerraschunge fir d'Wieler, déi mat de Resultater net vill ze dinn haten.

E politeschen Individuum

Mir ginn an de Wahlbüro, a sinn do fir e puer Minutte politesch Sujeten. Dat heescht, mir si supposéiert als denkend Individuen aktiv zur zukünfteger Gestaltung vun den ëffentlechen Froe bäizedroen. An deem kuerze Moment si mir dann net méi just d'Objete vun der Politik, déi méi oder wéineger passiv Matspiller vun Entscheedungen, déi vun de politesche Vertrieder ouni weider Réckfro fir eis geholl goufen, esou wéi an de laange Joren tëscht de Mandater.

Mir ginn an de Wahlbüro mat der Virstellung, eng "Stëmm" ze hunn. An dann, nodeems all eis sougenannte "Stëmmen" zesummegezielt goufen - um Verb héiert ee schonn ee vun de Paradoxe vun dëser Prozedur - gi mir gewuer, datt déi abstrakt Zuelen eise politesche Vertrieder eng Marge de Manoeuvre loossen, fir sech op eng Aart a Weis ënnert sech z'arrangéieren, déi politesch Inhalter, wann iwwerhaapt, just nach flüchteg sträift.

Wat geschitt no de Wahlen?

Wéi vill Wieler, hunn och ech mech dës Kéier erëm gefrot, wat fir ee Sënn dann esou e Wahlprozess huet, wann en ëmmer erëm, wéi d'Josée Hansen dat treffend formuléiert huet, op de "Folklore" vun de Koalitiounsverhandlungen erausleeft?

Wahlen, esou eng allgemeng Virstellung, sinn de Grondstee vun der Demokratie. Mindestens wier dat déi politesch Fantasie, mat där mir an de Wahlbüro ginn.

Si Wahlen an Demokratie kompatibel?

Nu ass et awer esou, datt Wahlen an Demokratie während Joerdausende vu politeschen Denker als inkompatibel ugesi goufen.

D'Grondiddi vun der al-athenescher Demokratie, déi fälschlecherweis nach dacks als Virbild vun eisen zäitgenësseschen Demokratien ugesi gëtt, war déi vun der Gläichheet. Wuel gemierkt, Gläichheet vun de fräie männleche Bierger, ënnert dem Ausschloss vun de Fraen, Sklaven a "Métequen", dat heescht, de Friemen aus anere Stied oder Regiounen.

Mam Grondprinzip vun der Gläichheet sinn Elektiounen awer net kompatibel. Dofir goufe politesch Mandater op Grond vu periodeschen Auslousungen decidéiert. An engem demokratesche Regime, esou den Aristoteles, soll jiddwereen ofwiesselnd regéieren a regéiert ginn.

Wahlen fir d'Elite

Iwwer zwee Joerdausende laang, nach bis bei den Montesquieu an de Rousseau, goufen d'Wahle systematesch als Wiese vun der Aristokratie ugesinn.

Aristokratesch oder och oligarchesch nennt een e politesche Regimme, an deem d'Muecht vun enger klenger Elite, enger Klass oder enger Kast gehale gëtt, déi sech periodesch kooptéiere loossen. Aristokratien an Oligarchien funktionéieren och ganz gutt am Zesummespill mat Konstitutiounen, an esou guer mat Parlamenter.

Aristokratien an Oligarchien funktionéieren och am Beschten, wann déi Elitten, déi Bescht, déi gewielt ginn, dat opgrond vun hire perséinleche Qualitéite ginn. Wat hei zielt ass de perséinleche Charisma, eventuell d'Rhetorik oder einfach déi ongenéiert Frechheet vun deem, deen am autoritäerste jäizt.

Wahlen zu Lëtzebuerg

Eise Regime ass also e Mëschwiesen, zesummegesat aus Aspekter vun Aristokratie, Oligarchie a Plutokratie, duerchsat mat e puer demokrateschen Elementer. Zu deenen demokrateschen Elementer gehéieren ënner aneren déi fundamental Rechter, an déi ëffentlech Fräiheeten, déi am zweete Kapitel vun eiser Konstitutioun festgehale goufen.

Eis Wahle par konter, esou wéi se elo funktionéieren, gehéiere ganz offensichtlech net zu deenen demokrateschen Elementer.

An der Mediathéik:

Fräie Mikro / / Thierry Simonelli
Lauschteren

Méi zum Thema

Mensch ärger dich nicht
Gemengewahlen

An de Koalitiounsverhandlunge verweise Politiker dacks op de sougenannte Wielerwëllen. Ënnert anerem wa Koalitiounen ouni déi stäerkst Partei entstoen sollen. Ee Beispill ass Schëffleng.

Wilmes-Polfer.jpg
Gemengewahlen

An der Stad kënnt et wahrscheinlech zu engem Koalitiounswiessel. DP an CSV hunn decidéiert fir Koalitiounsverhandlungen ze féieren. Déi Gréng sinn "iwwerrascht" iwwer dës Decisioun.

Wahlen
Gemengewahlen 2017

No de Gemengewahle sinn déi kleng Parteie gréisstendeels zefridden, och wa si hir Ziler net an all Gemeng konnten erreechen. Et wier elo un der Zäit, d'Resultater z'analyséieren. Do si sech d'Parteien eens.

Koalitiounsgespréicher
Gemengewahlen 2017

Am Laf vum Méindeg ass mat weidere Koalitiounsaussoen ze rechnen. An e puer Proporzgemengen dierft et spannend ginn. Zum Beispill an der Haaptstad, zu Schëffleng an zu Beetebuerg.

Dossieren

  • 76. Filmfestival zu Venedeg

    Zu Venedeg ass déi 76. Editioun vum Filmfestival. Den Tom Dockal ass fir de radio 100,7 op der Plaz. All Dag pickt hie sech ee Film eraus, fir deen da méi genee ënner d'Lupp ze huelen.

  • Lëtzebuerg entdecken

    De Summer ass normalerweis déi Zäit, an där de Lëtzebuerger an d'Vakanz fiert. Mee net nëmmen am Ausland gëtt et vill ze entdecken, och hei am Land ginn et vill schéin Ausfluchsziler.

Communiquéen

  • Un nouveau directeur pour la radio 100,7

    Lors de sa réunion du mardi 26 mars 2019, le Conseil d'administration de l'Établissement de Radiodiffusion Socioculturelle a nommé Marc Gerges comme nouveau directeur de la radio 100,7.

  • radio 100,7 revue par ses pairs

    A la demande de la radio 100,7, l'Union Européenne de Radio-Télévision a procédé à une "revue par les pairs" des opérations de la radio 100,7.

Iwwert eis

De radio 100,7 ass deen eenzegen ëffentlech-rechtleche Radio zu Lëtzebuerg. E proposéiert Programmer op Lëtzebuergesch mat engem Fokus op Informatioun, Kultur, Divertissement a mat Akzent op d’klassesch Musek.

Weider liesen