Mee 1968 "Méi gerecht, mee net gerecht genuch"

D'Studenterevolt huet sech och géint en autoritären an elitären Educatiounssystem gestallt. Zu Lëtzebuerg goufe Reformen acceleréiert. Mee vill Idealer vun deemools goufe bis haut net ëmgesat.

Pia Oppel

Fayot Linster Bohnert

Et war scho virun 1968 Beweegung am Lëtzebuerger Schoulsystem, huet de Ben Fayot betount. Den Historiker a fréieren LSAP-Deputéierten huet erkläert, datt nom Zweete Weltkrich ee Broch geschitt ass.

Moderniséierung scho virun 1968

D'Fuerderung no enger Demokratiséierung vum Schoulsystem ass no 1945 opkomm. Méi jonk Leit sollten an de Lycée dierfe goen, fir ee sozialen Opstig ze packen. D'CSV-Ministeren, déi den Educatiounsressort vun 1945 bis 1974 haten, hätten ënner dem Drock vu progressive Kräften an der Gesellschaft Reforme gemaach.

1968 ass ënner der deemoleger CSV-LSAP-Regierung eng Reform a Kraaft getrueden, déi am Lycée d'Co-Educatioun vu Meedercher a Jongen grad ewéi d'Moral Laïque als Alternativ zum Reliounsunterrecht agefouert huet.

Enn vun der "Collation des grades"

Am Mee '68 ginn d'Schüler a Studenten net just zu Paräis op d'Strooss. Och hei am Land huet et 1968 an déi Joren duerno rumouert.

Eng direkt Konsequenz war, datt d'Collation des grades 1969 no Protester vun de Studente vum Cours supérieur ofgeschaf gouf. Dëse System huet virgesinn, datt déi Lëtzebuerger Studenten net op hiren Universitéiten am Ausland, mee vun Enseignanten hei am Land gepréift ginn.

Eréischt duerno sinn déi meescht Lëtzebuerger "richteg Studenten" op hiren Universitéite ginn, esou de Guy Linster, Staatssekretär fir Educatioun ënner der sozialliberaler Koalitioun vun 1974 bis 1979. Dat wier kloer ee Succès vun der '68er-Bewegung hei am Land, fënnt de Robert Bohnert, fréieren Direkter vum Dikrecher Kolléisch an CSV-Member.

Sozialliberal Reformen

1974 kënnt et zu engem Regierungswiessel mat enger sozial-liberaler Koalitioun, an d'CSV ass déi éischter Kéier zanter dem Krich net méi um Rudder. Eng éischt Mesure vum LSAP-Educatiounsminister Robert Krieps war, fir de Passage-Examen no der Cinquième ofzeschafen. Deen Examen hätt guer näischt bruecht, esou d'Erklärung vum Guy Linster.

1979 ass dunn eng gréisser Reform komm, déi ënner anerem den Tronc Commun virgesinn huet, als eng gemeinsam Educatioun vun alle Schüler an den éischte Lycéesjoren. Déi Reform ass um Widderstand vun den Enseignante gescheitert, déi een "Nivellement vers le bas" kritiséiert hunn.

Chancëgläichheet - bis haut en Thema

De Reproche vum Nivellement vers le bas ass bis haut zentral bei Reformdebatten am Lëtzebuerger Schoulsystem.

An der Schülerzäitschreift Roud Wullmaus gouf 1970 analyséiert, wéi Aarbechterkanner an de verschiddene Lycées-Fillièrë vertruede sinn. Mat der Conclusioun: "D'Bourgeoise-Kand ass iwwerrepräsentéiert an iwwerprivilegiéiert." D'Thema vun der Chancëgläichheet wier deemools effektiv méi akut ginn, esou de Ben Fayot.

Zanterhier wier "sou muenches geschitt", esou de Konsens tëscht den dräi Invitéen. Trotzdeem wier nach vill ze dinn.


Zweet vun dräi Table ronden

Am Kader vum Réckbleck op 50 Joer Mee '68 organiséieren de radio 100,7 an d'Wochenzeitung woxx dräi Ronndëschgespréicher ënner dem Motto "The times, they are a'changing! Mee '68 an duerno".

An der éischter Table ronde vum 27. Mee stoungen déi "nei sozial Beweegungen" am Mëttelpunkt. Déi drëtt Emissioun den 1. Juli steet ënner dem Titel "Dat Perséinlecht ass politesch".

An der Mediathéik:

Agora / / Pia Oppel
Lauschteren

Méi zum Thema

Pauly Gaasch Garcia
1968

Déi sozial Beweegungen, déi an der Suite vun 1968 entstane sinn, hu vill vun hiren Ziler net erreecht. De Michel Pauly, d'Danny Gaasch an de Robert Garcia kucken zréck op hiren Engagement.

Thierry Simonelli
Utopien a Kritiken

1968 entdecke mir eng Welt voll Alternativen. Eng Welt an där den ekonomeschen Integrismus genee sou kritiséiert gouf, wéi seng politesch a sozial Institutiounen.

Programm

Dossieren

  • Chamberwahlen 2018

    De 14. Oktober gëtt eng nei Chamber gewielt. De radio 100,7 bericht iwwer d'Kandidaten an d'Enjeue vun dëse Wahlen.

  • Dateschutz

    De 25. Mee trëtt an der EU en neit Dateschutzreglement a Kraaft. Wat bedeit dat fir d'Bierger an d'Betriber? A wat ännert wierklech? Detailer an eisem Themeschwéierpunkt.

Communiquéen

  • Une nouvelle application mobile « radio 100,7 »

    radio 100,7 vient de lancer sa nouvelle application pour appareils mobiles. L'appli, simple à installer et facile à utiliser, permet d'écouter le programme de la radio 100,7 en direct et en différé en puisant dans la médiathèque de la radio. 

  • Yann Logelin, nouveau chef de la programmation à radio 100,7

    radio 100,7 annonce la nomination de M. Yann Logelin au poste de chef de la programmation. Yann Logelin prendra le relais de M Claude Mangen qui, après 25 ans à ce poste, assumera la direction du Mierscher Kulturhaus à partir du 1er novembre 2018.

Iwwert eis

De radio 100,7 ass deen eenzegen ëffentlech-rechtleche Radio zu Lëtzebuerg. E proposéiert Programmer op Lëtzebuergesch mat engem Fokus op Informatioun, Kultur, Divertissement a mat Akzent op d’klassesch Musek.

Weider liesen